Historia logo Yamahy – trzy kamertony i ich twórca

Logo Yamahy na baku Yamahy MT-07

Zna je każdy fan motocykli, zna też każdy kto miał kontakt z instrumentami muzycznymi. Logo Yamahy złożone z trzech kamertonów. Yamaha przez ponad 120 lat stała się liderem nie tylko w dziedzinie budowy fortepianów ale też motocykli. Jak to się zaczęło? Jak zmieniało się znane wszystkim logo?

Bóg-cesarz i fortepiany

Torakusu Yamaha, założyciel firmy Yamaha, przyszedł na świat 20 kwietnia 1851 w regionie Kishu w Japonii. Ojciec Torakusu był astronomem. Zabawa instrumentami astronomicznymi obudziła w chłopcu zamiłowanie do złożonych mechanizmów i inżynierii. Urzeczony ideą maksymalnej precyzji Torakusu rozpoczął w Nagasaki naukę produkcji zegarków.

Lata ‘70 i ‘80 XIX wieku to kluczowy moment w dziejach Japonii. Kończy się polityka izolacjonizmu. Pod presją Ameryki i potęg kolonialnych Japonia otwiera się na świat - rozpoczyna się epoka Meiji. Stary świat samurajów odchodzi w niepamięć, a Japonia staje się państwem w pełni nowożytnym: zindustrializowanym, z rozwiniętą armią, zmodernizowaną flotą i ambicjami imperialistycznymi. Jedyne co się nie zmieniło to boski status cesarza.

Tak zmieniało się logo korporacji Yamahy. Kolejne warianty dotyczą loga umieszczanego na instrumentach muzycznych.

Firma Yamaha zbudowała w 1900 roku pierwszy japoński fortepian. Przez kolejne dziesięciolecia instrumenty muzyczne będą głównym produktem firmy.


Okres restauracji Meiji sprzyja przedsiębiorczości. W 1884 Torakusu Yamaha rozwinął swoje usługi o naprawę sprzętu medycznego. Niedługo potem, przez przypadek zainteresował się przemysłem muzycznym. Podczas wizyty w szpitalu w Hamamatsu spytano Yamahę, czy podejmie się naprawy organów piszczałkowych. Efekty jednak nie były zadowalające...
 

Nokturn w sierpniowy dzień

Po intensywnej muzycznej edukacji, w 1898 roku Yamaha założył zajmującą się organami spółkę. Firma przyjęła nazwę od nazwiska swojego założyciela. Siedzibą firmy było Hamamatsu. 12 października 1897 Yamaha utworzył i został pierwszym prezesem Nippon Gakki Company Limited. Będzie to oficjalna nazwa firmy przez kolejne 100 lat.

Torakusu Yamaha zmarł 8 sierpnia 1916.
Niemal równo w rocznicę śmierci Yamahy - 9 sierpnia, 29 lat później w 1945 roku o godzinie 11:02 w Nagasaki zatrzymały się zegarki, od których zaczynał młody Toraksu. Nad miastem zdetonowano bombę atomową. Cesarz Hirohito przyjmuje amerykańskie warunki kapitulacji i rezygnuje z boskiego statusu - dla Japonii kończy się kolejna era.
 

Kamerton - harmonia, rytm, melodia

Kamerton pojawia się jako znak handlowy po raz pierwszy w 1898 roku. Na pierwszym oznaczeniu firmy dzierży go w swoim dziobie Ho-oh – mityczny ptak, chiński odpowiednik feniksa. Trzy skrzyżowane kamertony, jakie znamy z loga Yamahy pojawiają się po raz pierwszy po śmierci założyciela firmy, w 1916 roku. Logo Yamahy zostało ustandaryzowane w 1966 roku.

Kamerton to zakończony uchwytem stalowy pręcik wykrzywiony w kształcie litery „U”. Został skonstruowany przez trębacza Johna Shore (1662-1751). Poprzez uderzenie pręcik wpada w wibracje i wydaje dźwięk, którego częstotliwość służy jako standard do strojenia instrumentów. Trzy kamertony w logo Yamahy symbolizują trzy filary funkcjonowania firmy:

  • technologię,
  • produkcję,
  • sprzedaż.

Kamertony mają też symbolizować muzyczne korzenie spółki matki i harmonię.

Klęska w II wojnie światowej była dla Japończyków traumą. Okres okupacji i demilitaryzacja kraju przyniosły owoce min. w postaci rozwoju przemysłu motoryzacyjnego. 


Po II wojnie światowej prezes firmy Yamaha – Genichi Kawakami skupował zniszczone maszyny produkcyjne, szczególnie z zakresu metalurgii i rozpoczął produkcję motocykli. W 1954 powstaje YA-1 znany także jako Akatombo, czy też „Czerwona Ważka”. Pierwszy motocykl był wyposażony w dwusuwowy silnik 125cm z pojedynczym cylindrem. Konstrukcja oparta była na niemieckim DKW RT125. Sukces YA-1 sprawił, że w 1955 roku założono Yamaha Motor Co., Ltd.

1 października 1987 roku zmieniono oficjalną nazwę firmy z Nippon Gakki Company Limited na Yamaha Corporation. Był to sposób na uświetnienie stulecia firmy. Ale logo pozostało bez zmian.


Typograficzne niuanse

Najważniejsza różnica między logiem Yamaha Corporation a Yamaha Motor Co. Ltd. to kolor. Logo korporacyjne jest w kolorze fioletowym (#5C3A93, 92,58,147). Natomiast siostrzana spółka motoryzacyjna przyjęła intensywnie czerwony kolor logo (#D71718, RGB: 215,23,24).

Logo Yamahy ujawnia przywiązanie do tradycji - znak pozostał faktycznie niezmieniony od kilkudziesięciu lat

Kolejna różnica to wielkość wpisanych w okrąg kamertonów. W przypadku motocykli kamertony nachodzą uchwytami na okrąg. Pozostałe różnice to zabawa dla typografów - trzeba się uważnie przyjrzeć literom, żeby je wyłapać.

W przypadku loga korporacyjnego Yamahy, zarezerwowanego dla spółek odpowiedzialnych za instrumenty muzyczne, rzuca się w oczy krótsza od pozostałych liter środkowa belka litery „M”. Litery są asymetryczne – elementy liter różnią się grubością - najlepiej widać to również na przykładzie litery „M”. Z kolei litery w logo Motor Co. są wszystkie tej samej długości.

Logo Yamaha Racing - niebieski od lat jest kolorem zarezerwowanym w wyścigach motorowych dla Yamahy.

Nieco inny wariant loga Yamahy znajdujemy w Yamaha Racing. Niebieski kolor (#00529C, RGB: 0,82,156) zaczął się kojarzyć z Yamahą za sprawą wyścigów MotoGP i zawodów MX. Do dziś kolor ten znajduje stałe miejsce w schematach kolorystycznych sportowych maszyn tego producenta. Udowadnia to chociażby najnowsza YZF-R6.

Oczywiście można uznać za czysty przypadek, że akurat niebieski i czerwony po zmieszaniu dają kolor fioletowy. Co do kolorystyki warto jeszcze odnotować, że niegdyś (lata '70 i '80 XX wieku) w świecie wyścigów Yamaha była blisko związana z kolorem żółtym. Mowa tu o klasycznym malowaniu speed-block.

Najnowsza Yamaha YZF-R6 w pełnej krasie

Globalna partytura

Dziś Yamaha Corporation i Yamaha Motor Co. to typowe OEM (Original Equipment Manufacturer) - podmioty gospodarcze złożone z kilkudziesięciu spółek, sprzedające pod własną marką produkty wytworzone przez inne firmy. Zajmuje się sprzedażą jednośladów: motocykli, skuterów, skuterów śnieżnych, łodzi motorowych, silników i quadów.

Ale zaczęło się od fortepianów.